ARTIKELEN

Hoe emoties werken in de hersenen

Emotie: een vaak verwaarloosd, maar belangrijk onderdeel van onze psychologische configuratie. Onze psychologische configuratie [1] bestaat uit verschillende onderdelen, die allemaal met elkaar zijn verbonden:

De spirituele component [3], zoals wij zeggen de ‘fitrah’, die van nature vatbaar is voor de neiging naar God en goedheid.

Het waarnemings-component, oftewel: betrekking hebben op het verstandelijke vermogen. De factor die alle vormen van mentale processen die we kunnen hebben op zich neemt.

Het emotionele component, die het bereik van de emoties die we ervaren, zoals boosheid, verdriet, angst, schaamte en schuld omvat.

Laten wij ons uitsluitend richten op de emotionele component, want het is vaak genegeerd onder moslims; inderdaad onze gemeenschap richt zich gewoonlijk aan onze geestelijke en cognitieve componenten in plaats van het emotionele component. Deze onevenwichtigheid is belangrijk om over na te denken om twee redenen:

Veel – zo niet de meeste – van de problemen waar we voor staan als individuen kunnen direct gerelateerd worden aan onze emotionele regulering [2].

Ten tweede, door het verwaarlozen van het emotionele component, onderschatten we de emotionele intelligentie van de Profeet ﷺ (=vrede zij met hem), die een genade voor de mensheid was op basis van alle drie de componenten gecombineerd. Wij zien zijn emotionele karakter dus over het hoofd, misschien reduceren wij hem zelfs tot een man van regels en voorschriften zonder enige gevoelens. Een regel in de Koran die zijn specifieke eigenschap benadrukt werd geopenbaard na de slag van Oehoed, waarin Allah zegt:

“Door de barmhartigheid van Allah zijt gij (de Profeet) zachtmoedig jegens hen (gelovigen); als gij ruw en hardvochtig waart geweest zouden zij zich zeker uit uw omgeving hebben verwijderd. Vergeef hen daarom en vraag voor hen vergiffenis en raadpleeg hen in belangrijke zaken en wanneer gij vastbesloten zijt, leg dan uw vertrouwen in Allah. Voorzeker, Allah heeft degenen lief die vertrouwen in Hem hebben.” KoranHoofdstuk: Al-Imraan (Het Huis van Imraan) vers 159.

3_159

Deze aya (vers) laat zien hoe de profeet ﷺ perfect was afgestemd op de emotionele toestand van zijn volgers. Als het anders was geweest, zouden zijn metgezellen zich hebben ontbonden van hem. Inderdaad, de Profeet ﷺ wist heel goed het belang, van het herkennen van onze emoties; zijn leven was het ultieme voorbeeld van emotionele expressie – wanneer en hoe ze te uiten – met als uiteindelijke doel: het ontwikkelen van onze emotionele intelligentie.

Wat is het emotionele component?

De ervaring met emoties is onvermijdelijk. Wij oefenen onze vrije-wil niet uit door ervoor te kiezen om onze emoties te ontkennen. In plaats daarvan oefenen wij onze vrije-wil uit door te beslissen, wat te doen met deze emoties zodra deze zich voordoen. Er zijn een aantal belangrijke punten met betrekking tot emotionele intelligentie die moet worden begrepen.

Allereerst is het belangrijk om te beseffen dat als God ons heeft geschapen met emoties, zoals woede, verdriet, angst, enz., dan moeten deze een doel hebben, namelijk dat deze uiteindelijk voor ons voordeel dienen. In feite, een onderzoek heeft aangetoond dat ons welzijn – hoe gelukkig wij ons voelen, hoe goed wij ons voelen etc. – geheel afhankelijk is van onze emotionele make-up. Houd in gedachten, net als alles dat wij hebben gekregen, werden emoties gecreëerd om ons leven te verbeteren, maar het draagt ook de mogelijkheid met zich mee om misbruikt te worden.

Ten tweede, het emotionele component is niet in staat om een ‘reden’ [5] te ontdekken; in plaats daarvan, vereist het ons rationele brein na te denken over de waardevolle emotionele informatie die het ontvangt. Bijvoorbeeld, als je bang bent, probeer je om de informatie te gebruiken, om te rationaliseren waar je bang voor bent. Het is de medewerking van de emotie en de ‘reden’ dat resulteert in een geheel.

Ten derde, maken we gebruik van emoties om betekenis te geven aan dingen. Mensen reflecteren op hun emotionele gevoelens om betekenis te geven aan hun ervaringen. Als voorbeeld, iemand zou betekenis kunnen creëren via een gevoel van rust die degene ervaart, bijvoorbeeld door het plaats vinden in een religieuze instelling, en kan dus deze rust die van God komt waarderen. De emotionele componenten spelen inderdaad een belangrijke rol in onze overtuigingen en wereldbeelden, die heel vaak verwaarloost worden in debatten en argumenten. We moeten beseffen dat onze emoties een even belangrijke rol (zo niet meer) spelen in de beslissingen die we nemen. Aanzienlijk, als je kijkt naar mensen die de Islam geaccepteerd hebben, was dat vanwege de liefde die ze voelde voor Allah (de Liefhebbende), de Islam, of inderdaad de moslimgemeenschap. Dat mensen onze uitnodiging naar de Islam zullen accepteren hangt zeker af van de emoties die zij ervaren bij het proces.

Tenslotte, het emotionele component bestaat uit twee processen: het inrichten van de emoties die het brein ontvangt en het vermogen om het te coördineren, oftewel directie te geven aan de verschillende emoties. En inderdaad, psychische klachten zijn afhankelijk van hoe wij situaties waarnemen [4].

Laten wij de kern-emotie van angst als voorbeeld nemen, en hoe de Profeet ﷺ deze verwerkte. Angst is een krachtige, adaptieve emotie die schreeuwt “gevaar!”, het genereert snel een enorme hoeveelheid energie (vandaar gaat jouw hart dan tekeer, adrenaline, enz.), zodat jij direct bescherming kunt zoeken. In de tijd van de Profeet ﷺ was er een context waar wij zeker van zijn dat het angst opriep in zijn metgezellen: oorlog. Hoe heeft de Profeet ﷺ ons laten zien hoe we deze angst kunnen verwerken in zulke angstige tijden? Heeft hij door het reguleren [2] van deze emotie thuis ondergedoken? Hoe heeft hij het gevoel van noodzaak om zichzelf te beschermen verwerkt? Heeft hij het verkeerd gereguleerd en ging rennend richting de vijand in zijn eentje, zonder enige zorg voor zijn eigen? Natuurlijk niet. De Profeet ﷺ was in plaats daarvan het perfecte voorbeeld van emotionele regulatie. Zie je, angst is gewoon een waarschuwing voor gevaar, en dit is een ongelooflijk waardevolle emotie die informatie doorgeeft; in plaats van de vijand onzorgvuldig aan te vallen (het negeren van de angst), of thuis blijven (overmand door angst), bereidde hij zichzelf en de rest met harnassen en plande zijn aanvallen nauwkeurig. Vandaar is angst een waardevol bezit van Allah (de Beschermer) die ons vertelt om voorzichtig te zijn. We moeten ons niet laten overmeesteren, noch zouden wij dit moeten negeren.

[1] Configuratie: waarop iets is opgebouwd uit losse componenten – afstelling – formatie – gesteldheid – een verzameling van instellingen
[2Reguleren: afdoen – in goede banen leide – ordelijk doen verlopen – regelen – rangschikken – schikken
[3] Component: deel van een geheel
[4] Waarnemen: met bewust worden van objecten, eigenschappen of verhoudingen door zintuiglijke organen; omvat ook het ontvangen, verwerken en interpreteren van zintuiglijke waarnemingen.
[5] Reden: motivatie om iets te doen – argument – aanleiding – oorzaak – verklaring verhouding

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s